تعمیر دستگاه FTIR طیف سنج مادون قرمز تبدیل فوریه

  • صفحه اصلی
  • تعمیر دستگاه FTIR طیف سنج مادون قرمز تبدیل فوریه

دستگاه FTIR (Fourier Transform Infrared Spectrometer) یکی از حیاتی‌ترین ابزارهای آنالیز شیمیایی در آزمایشگاه‌های تحقیقاتی، دانشگاهی و صنعتی است.
این دستگاه با اندازه‌گیری جذب پرتوهای مادون قرمز توسط ترکیبات مختلف، ساختار مولکولی و گروه‌های عاملی مواد را شناسایی می‌کند.

به زبان ساده، FTIR مثل “اثر انگشت شیمیایی” برای مواد عمل می‌کند — هر ماده طیف خاص خودش را دارد، و با تحلیل آن می‌توان ماهیت دقیق آن را تشخیص داد.

اما این دقت بالا به معنی حساسیت بالاست!
خرابی در بخش‌هایی مثل منبع IR، لیزر مرجع (He–Ne)، Beam Splitter یا Detector می‌تواند باعث خطا در طیف، افت رزولوشن، یا از بین رفتن هم‌ترازی نوری شود.

در ماد طب سرویس، ما با تجربه‌ی چندین ساله در تعمیر، سرویس و کالیبراسیون دستگاه‌های FTIR از برندهای Bruker، PerkinElmer، Thermo، Shimadzu و Jasco، خدماتی ارائه می‌دهیم که دقت دستگاه شما را به سطح کارخانه بازمی‌گرداند.
از تنظیم مسیر اپتیکی گرفته تا تعویض لیزر مرجع و اجرای تست صحت طیفی (Performance Validation)، همه با ابزار دقیق و استانداردهای بین‌المللی انجام می‌شود.

اگر دستگاه FTIR شما با خطاهایی مثل “Laser Not Found”، “Low Signal” یا “Interferometer Error” مواجه شده، در ادامه‌ی این مقاله دقیق یاد می‌گیرید که این خطاها از کجا می‌آیند — و چرا سرویس تخصصی ماد طب سرویس راه‌حل نهایی شماست.

دستگاه FTIR چیست و چگونه کار می‌کند؟

FTIR (Fourier Transform Infrared Spectrometer) یا طیف‌سنج مادون قرمز تبدیل فوریه یکی از پیشرفته‌ترین ابزارهای شناسایی ترکیبات شیمیایی است که بر پایه‌ی جذب نور مادون قرمز توسط پیوندهای مولکولی کار می‌کند.
هر پیوند شیمیایی در مواد مختلف، در طول‌موج خاصی از نور مادون قرمز جذب دارد — و FTIR با اندازه‌گیری این جذب، ساختار مولکولی ماده را مشخص می‌کند.

خدمات تخصصی تعمیر دستگاه FTIR طیف‌سنج مادون قرمز تبدیل فوریه

اصل عملکرد دستگاه FTIR

دستگاه FTIR یک پرتو مادون قرمز را از منبع به سمت نمونه هدایت می‌کند. این پرتو پس از عبور از Interferometer به امواجی با الگوی خاص تبدیل می‌شود. سپس با نمونه برخورد کرده و بخشی از آن جذب می‌شود.
در نهایت، آشکارساز (Detector) میزان جذب را در طول‌موج‌های مختلف اندازه‌گیری کرده و طیف نهایی (Spectrum) را ترسیم می‌کند.

 نتیجه: هر ماده طیف خاص خودش را دارد — مثل اثر انگشت شیمیایی.

اجزای اصلی دستگاه FTIR

۱. منبع تابش IR (Infrared Source)
منبعی است که پرتو مادون قرمز تولید می‌کند (معمولاً از نوع Globar یا Nernst).
اگر این بخش دچار فرسودگی شود، شدت سیگنال کاهش یافته و رزولوشن طیف پایین می‌آید.
۲. لیزر مرجع (He–Ne Laser)
این لیزر، مرجع نوری برای اندازه‌گیری دقیق فاز و مکان‌یابی داده‌های طیفی است.
خرابی یا افت توان آن باعث خطاهایی مثل “Laser Not Detected” یا “Interferometer Error” می‌شود.
۳. تقسیم‌کننده پرتو (Beam Splitter)
یکی از حیاتی‌ترین اجزای دستگاه است که پرتو IR را بین دو مسیر (نمونه و مرجع) تقسیم می‌کند.
هرگونه آلودگی یا خراش روی سطح آن باعث افت انرژی و خطای شدید در طیف می‌شود.
۴. تداخل‌سنج (Interferometer)
هسته‌ی مرکزی دستگاه است که تفاوت مسیر دو پرتو را ایجاد و به سیگنال‌های تداخلی تبدیل می‌کند.
اگر تنظیم مکانیکی یا اپتیکی آن از تعادل خارج شود، طیف کاملاً بی‌کیفیت خواهد شد.
۵. محفظه نمونه (Sample Compartment)
محلی برای قرار دادن سلول‌ها یا نمونه‌های جامد و مایع است. آلودگی در این بخش، جذب اضافی ایجاد کرده و خطا در پیک‌های جذب می‌دهد.
۶. آشکارساز (Detector)
بسته به نوع دستگاه، از DTGS (Deuterated Triglycine Sulfate) یا MCT (Mercury Cadmium Telluride) استفاده می‌شود.
این بخش نور مادون قرمز عبوری از نمونه را به سیگنال الکتریکی تبدیل می‌کند.
۷. نرم‌افزار و سیستم کنترل
داده‌ها از آشکارساز به نرم‌افزار منتقل می‌شوند تا از طریق تبدیل فوریه (Fourier Transform) به طیف واقعی تبدیل شوند.
هرگونه خطا در Firmware یا نرم‌افزار می‌تواند باعث خطای Data Processing Error شود

دلایل رایج خرابی در دستگاه FTIR و نشانه‌های نیاز به تعمیر

دستگاه FTIR از نظر ساختار اپتیکی و الکترونیکی یکی از حساس‌ترین تجهیزات آنالیز شیمیایی محسوب می‌شود.
کوچک‌ترین آلودگی روی یک آینه، خراش روی Beam Splitter یا افت توان لیزر مرجع می‌تواند باعث شود طیف خروجی کاملاً تغییر کند یا حتی داده‌ای ثبت نشود.
در ادامه، شایع‌ترین مشکلات FTIR و نشانه‌های آن را بررسی می‌کنیم.

۱. افت یا قطع شدن لیزر مرجع (He–Ne Laser Failure)

شرح: لیزر قرمز (Helium–Neon) نقش مرجع زمانی و فازی در سیستم تداخل‌سنج را دارد. اگر ضعیف یا قطع شود، دستگاه دیگر نمی‌تواند سیگنال‌ها را هم‌تراز کند.
نشانه‌ها:

  •  خطای “Laser Not Found” یا “Interferometer Error”
  •  افت رزولوشن طیف یا ناپایداری پیک‌ها

راه‌حل تخصصی: تعویض لیزر با مدل OEM، تنظیم تراز اپتیکی و تست عملکرد تداخل‌سنج.

۲. آلودگی یا خرابی در Beam Splitter

شرح: Beam Splitter پرتو را به دو مسیر تقسیم می‌کند. آلودگی سطحی (گردوغبار، اثر انگشت، بخار روغن) یا خراش می‌تواند مسیر نوری را منحرف کند.
نشانه‌ها:

  •  سیگنال ضعیف یا نویز زیاد
  •  پیک‌های ناپایدار یا از بین رفته

راه‌حل تخصصی: تمیزکاری اپتیکی در اتاق تمیز (Clean Room)، یا تعویض قطعه با نمونه اصلی ZnSe / KBr.

۳. خطای Alignment یا تنظیم اپتیکی (Optical Misalignment)

شرح: ضربه، جابجایی یا حمل نادرست دستگاه باعث می‌شود آینه‌ها و منشورها از تنظیم خارج شوند.
نشانه‌ها:

  •  افت شدید Signal-to-Noise
  •  طیف نامنظم یا غیرقابل‌تکرار

راه‌حل تخصصی: تنظیم مسیر اپتیکی با استفاده از تراز لیزری دقیق و نرم‌افزار Alignment Mode.

تعمیرات دستگاه FTIR

۴. خرابی Detector (DTGS / MCT)

شرح: Detector وظیفه دارد انرژی نوری را به سیگنال الکتریکی تبدیل کند. فرسودگی یا رطوبت می‌تواند باعث افت پاسخ‌دهی شود.
نشانه‌ها:

  •  طیف کاملاً تخت (Flat Spectrum)
  •  ارور “Low Detector Signal”

راه‌حل تخصصی: تست پاسخ آشکارساز، تنظیم Gain و در صورت نیاز تعویض با مدل سازگار.

۵. خرابی منبع IR (Globar / Nernst Source)

شرح: منبع مادون قرمز با گرمایش کنترل‌شده تولید تابش می‌کند. سوختگی المنت باعث کاهش توان می‌شود.
نشانه‌ها:

  • سیگنال ضعیف یا ناپدید شدن بخشی از طیف
  • ارور “Source Not Heating”

راه‌حل تخصصی: تعویض منبع IR و تست شدت پرتو در خروجی

۶. خطای نرم‌افزاری یا Firmware

شرح: مشکلات نرم‌افزاری می‌تواند باعث از بین رفتن داده‌ها یا عدم شناسایی قطعات اپتیکی شود.
نشانه‌ها:

  • قفل شدن نرم‌افزار هنگام اسکن
  • ارور “Communication Lost”

راه‌حل تخصصی: به‌روزرسانی Firmware، نصب مجدد نرم‌افزار و تست ارتباط از طریق پورت USB یا LAN.

۷. آلودگی در مسیر اپتیکی یا Sample Compartment

شرح: وجود ذرات گردوغبار یا بخار مواد شیمیایی روی آینه‌ها، منشور یا سلول نمونه باعث جذب اضافی و خطای طیفی می‌شود.
نشانه‌ها:

  • پیک‌های اضافه در طیف (Ghost Peaks)
  • ناپایداری در خط پایه (Baseline Drift)

راه‌حل تخصصی: تمیزکاری اپتیکی، حذف آلودگی با هوای خشک و بررسی مسیر تابش

خدمات تخصصی ماد طب سرویس برای دستگاه FTIR

در دستگاه‌های FTIR، کوچک‌ترین آلودگی یا ناهماهنگی نوری می‌تواند باعث خطای شدید در نتایج شود.
به همین دلیل، تعمیر و کالیبراسیون آن باید توسط تیمی انجام شود که به‌صورت تخصصی در زمینه اپتیک و طیف‌سنجی IR آموزش دیده و ابزار دقیق برای تنظیم مسیر نوری و کنترل فاز در اختیار دارد.

در ماد طب سرویس، کلیه خدمات مربوط به FTIR بر اساس دستورالعمل سازندگان اصلی (OEM Procedures) و با ابزارهای کالیبراسیون معتبر انجام می‌شود.

در ادامه، خدمات تخصصی ما را ببینید.

۱. تنظیم و کالیبراسیون مسیر اپتیکی (Optical Alignment & Calibration)

  • تنظیم دقیق آینه‌ها، Beam Splitter و Interferometer با استفاده از تراز لیزری
  • بررسی Signal-to-Noise و بهینه‌سازی مسیر نور
  • تست فاز و کالیبراسیون رزولوشن طیفی

نتیجه: بازگشت وضوح طیف، حذف نویز و دقت بیشتر در پیک‌های جذب.

۲. تعویض و تنظیم لیزر مرجع (He–Ne Laser Replacement)

  • تست توان خروجی لیزر و هم‌ترازی با مسیر اپتیکی
  • نصب لیزر جدید و تنظیم نرم‌افزاری Reference Path
  • بررسی خطای Interferometer Not Found

نتیجه: هم‌فازی دقیق در جمع‌آوری داده‌ها و حذف ارورهای تداخل‌سنج.

۳. تمیزکاری کامل اپتیک و Beam Splitter

  • پاک‌سازی آینه‌ها، لنزها و Beam Splitter با ابزار اپتیکی کلاس ISO
  • حذف بخارات شیمیایی، ذرات گرد و اثر انگشت از مسیر نوری
  • تنظیم شدت پرتو IR و تست Transmission

نتیجه: افزایش سیگنال و بهبود نسبت S/N در طیف خروجی.

۴. تعمیر و تعویض Detector (DTGS / MCT)

  • تست حساسیت و پاسخ زمانی Detector
  • تنظیم Gain و نویز پایه
  • تعویض Detector با مدل اصلی در صورت سوختگی یا افت پاسخ

نتیجه: بازگشت قدرت تشخیص پیک‌های ضعیف و افزایش وضوح طیف.

۵. تعمیر منبع IR (Infrared Source)

  • تست عملکرد Globar / Nernst
  • بررسی مدار گرم‌کن و مقاومت المنت
  • تعویض منبع در صورت سوختگی یا افت تابش

نتیجه: افزایش شدت نور IR و دقت در جذب طول‌موج‌های پایین.

۶. به‌روزرسانی نرم‌افزار و Firmware

  • نصب آخرین نسخه نرم‌افزارهای کنترل FTIR (OMNIC، Spectrum، IRsolution و …)
  • رفع خطاهای ارتباطی با Detector و Laser
  • تنظیم پارامترهای نرم‌افزاری Calibration Mode

نتیجه: ثبات بیشتر، کاهش خطاهای نرم‌افزاری و بهبود عملکرد کاربر در ثبت داده‌ها.

۷. کالیبراسیون طیفی با استانداردهای مرجع (Spectral Calibration & Validation)

  • استفاده از فیلم‌های استاندارد Polystyrene برای صحت‌سنجی طول‌موج‌ها
  • اجرای تست Resolution و Validation طبق ISO 20643
  • صدور گواهی کالیبراسیون قابل ردیابی (Traceable Certificate)

نتیجه: تأیید رسمی دقت دستگاه در مقیاس بین‌المللی.

۸. سرویس دوره‌ای و نگهداری پیشگیرانه (Preventive Maintenance)

  • بررسی وضعیت اپتیک، نرم‌افزار، مسیر گاز خشک و منبع IR
  • تمیزکاری محفظه نمونه و حذف آلودگی‌ها
  • تست نرم‌افزار و گزارش عملکرد سالانه

نتیجه: افزایش عمر مفید دستگاه و جلوگیری از خرابی‌های ناگهانی.

۹. آموزش اپراتور و ارائه گزارش فنی کامل

پس از پایان سرویس، کارشناسان ماد طب سرویس گزارش جامع شامل:

  • وضعیت اولیه و نهایی دستگاه،
  • قطعات تعویض‌شده،
  • نتایج تست QC،
  • پیشنهادات نگهداری آینده
    را تحویل می‌دهند.

در صورت نیاز، آموزش اپراتوری FTIR نیز ارائه می‌شود؛ شامل اجرای تست Validation، تنظیمات نرم‌افزاری و نکات نگهداری اپتیکی.

فرآیند کاری ماد طب سرویس در تعمیر و سرویس دستگاه FTIR

در ماد طب سرویس، تعمیر دستگاه FTIR تنها به “رفع خطا” محدود نیست — بلکه شامل عیب‌یابی مهندسی، تنظیم اپتیکی، کالیبراسیون طیفی و کنترل کیفیت نهایی (QC) بر اساس استانداردهای بین‌المللی است.
در ادامه، مراحل دقیق کار ما رو ببینید.

مرحله ۱: ثبت درخواست و مشاوره فنی اولیه

  • مشتری از طریق تلفن، واتساپ یا فرم سایت مشکل دستگاه رو گزارش می‌دهد (مثلاً “Laser Not Found” یا “Low Signal”).
  • کارشناس فنی ماد طب سرویس با چند سؤال کوتاه نوع خطا، مدل دستگاه و وضعیت فعلی رو ارزیابی می‌کند.
  • در صورت خطر آسیب اپتیکی یا حرارتی، دستورالعمل فوری ایمن‌سازی دستگاه ارائه می‌شود.

هدف: تشخیص سریع و جلوگیری از آسیب به لیزر، منبع IR یا Beam Splitter.

مرحله ۲: دریافت دستگاه یا اعزام کارشناس به محل

  • در تهران و شهرهای بزرگ، سرویس معمولاً در محل آزمایشگاه انجام می‌شود.
  • در سایر شهرها، دستگاه با بسته‌بندی ایمن و قفل اپتیکی برای جلوگیری از جابجایی آینه‌ها، به کارگاه مرکزی ارسال می‌گردد.
  • شرایط اولیه دستگاه (قبل از تعمیر) به‌صورت عکس، ویدیو و گزارش کتبی مستندسازی می‌شود.

هدف: تضمین امنیت دستگاه و ثبت وضعیت اولیه برای مقایسه پس از سرویس.

مرحله ۳: عیب‌یابی تخصصی (Diagnostic & Optical Analysis)

  • بررسی توان لیزر He–Ne و تست
  • بررسی مسیر اپتیکی، آینه‌ها و Beam Splitter با لیزر کمکی
  • بررسی منبع IR، Detector و اتصالات الکترونیکی.
  • تحلیل نرم‌افزار، Firmware و ارتباط بین اجزای دستگاه.

هدف: شناسایی دقیق ریشه خطا (Optical، Electronic یا Software).

مرحله ۴: اعلام پیش‌فاکتور و تأیید مشتری

  • گزارش دقیق شامل نوع خرابی، زمان تعمیر و هزینه پیش‌بینی‌شده برای مشتری ارسال می‌شود.
  • هیچ اقدامی قبل از تأیید کتبی یا آنلاین مشتری انجام نمی‌شود.

هدف: شفافیت کامل در فرآیند مالی و فنی.

مرحله ۵: انجام تعمیر، تنظیم و کالیبراسیون

  • تعمیر یا تعویض قطعات معیوب (Laser، Beam Splitter، Detector، IR Source).
  • تنظیم دقیق مسیر اپتیکی و هم‌ترازی تداخل‌سنج.
  • تمیزکاری اپتیکی و اجرای تست
  • کالیبراسیون طیفی با فیلم Polystyrene و تست رزولوشن.

هدف: بازگرداندن دستگاه به شرایط دقت کارخانه‌ای و رفع کامل خطاهای سیستمی.

مرحله ۶: کنترل کیفیت (QC Test & Validation)

  • اجرای تست‌های:
    • Signal-to-Noise Test
    • Resolution Test (4 cm⁻¹ / 2 cm⁻¹)
    • Stability Test (Baseline Drift)
  • ثبت داده‌ها در نرم‌افزار و ذخیره گزارش در فایل رسمی
  • صدور گواهی QC & Calibration Certificate برای مشتری.

هدف: تضمین عملکرد علمی و تأیید صحت داده‌های طیفی.

مرحله ۷: تحویل نهایی و پشتیبانی پس از سرویس

  • دستگاه با گزارش کامل شامل:
    • خطاهای شناسایی‌شده،
    • قطعات تعمیر یا تعویض‌شده،
    • نتایج کالیبراسیون و تست‌ها،
    • توصیه‌های نگهداری آینده
      تحویل داده می‌شود.
  • مشتری تا ۳۰ روز پس از سرویس از پشتیبانی فنی رایگان برخوردار است.
  • در صورت نیاز، آموزش اپراتور برای Validation سالانه یا تمیزکاری اپتیکی ارائه می‌شود.

هدف: رضایت کامل مشتری و اطمینان از پایداری عملکرد دستگاه در طول زمان.

دستگاه FTIR یکی از کلیدی‌ترین تجهیزات آنالیز مواد در آزمایشگاه‌های شیمی، داروسازی، پلیمر و محیط‌زیست است.
این دستگاه با شناسایی دقیق گروه‌های عاملی، امکان تحلیل ساختار مولکولی را فراهم می‌کند — اما تنها زمانی می‌تواند داده‌های معتبر و قابل استناد تولید کند که مسیر اپتیکی، لیزر، Beam Splitter و Detector آن کاملاً کالیبره و تنظیم‌شده باشند.

در ماد طب سرویس ما با سال‌ها تجربه در زمینه‌ی تعمیر و سرویس FTIR و سایر تجهیزات طیف‌سنجی،
خدماتی ارائه می‌دهیم که مطابق با استانداردهای بین‌المللی (ISO & ASTM) و مبتنی بر روش‌های تولیدکنندگان اصلی دستگاه‌هاست.

چه دستگاه شما از نوع Bruker Tensor، Shimadzu IRTracer، Thermo Nicolet، PerkinElmer Frontier یا مدل‌های مشابه باشد،
تیم ماد طب سرویس قادر است با ابزار دقیق اپتیکی و نرم‌افزاری، آن را به شرایط کارخانه‌ای بازگرداند.

درخواست سرویس یا مشاوره فنی

اگر دستگاه FTIR شما با مشکلاتی مثل افت سیگنال، خطای Laser Not Found، تراز نوری اشتباه یا خطای Calibration روبه‌رو شده،
📲 همین حالا با کارشناسان ماد طب سرویس تماس بگیرید تا در سریع‌ترین زمان سرویس تخصصی انجام شود.

📞 شماره تماس: 02165733527
💬 واتساپ: 09123805746
📧 ایمیل: info@maadtebservice.ir
🧾 فرم درخواست سرویس آنلاین: [لینک صفحه فرم سایت]

💡 قبل از اعزام کارشناس، تیم ماد طب سرویس به‌صورت رایگان خطاهای احتمالی نرم‌افزار و مسیر اپتیکی را با شما بررسی می‌کند.