دستگاه FTIR (Fourier Transform Infrared Spectrometer) یکی از حیاتیترین ابزارهای آنالیز شیمیایی در آزمایشگاههای تحقیقاتی، دانشگاهی و صنعتی است.
این دستگاه با اندازهگیری جذب پرتوهای مادون قرمز توسط ترکیبات مختلف، ساختار مولکولی و گروههای عاملی مواد را شناسایی میکند.
به زبان ساده، FTIR مثل “اثر انگشت شیمیایی” برای مواد عمل میکند — هر ماده طیف خاص خودش را دارد، و با تحلیل آن میتوان ماهیت دقیق آن را تشخیص داد.
اما این دقت بالا به معنی حساسیت بالاست!
خرابی در بخشهایی مثل منبع IR، لیزر مرجع (He–Ne)، Beam Splitter یا Detector میتواند باعث خطا در طیف، افت رزولوشن، یا از بین رفتن همترازی نوری شود.
در ماد طب سرویس، ما با تجربهی چندین ساله در تعمیر، سرویس و کالیبراسیون دستگاههای FTIR از برندهای Bruker، PerkinElmer، Thermo، Shimadzu و Jasco، خدماتی ارائه میدهیم که دقت دستگاه شما را به سطح کارخانه بازمیگرداند.
از تنظیم مسیر اپتیکی گرفته تا تعویض لیزر مرجع و اجرای تست صحت طیفی (Performance Validation)، همه با ابزار دقیق و استانداردهای بینالمللی انجام میشود.
اگر دستگاه FTIR شما با خطاهایی مثل “Laser Not Found”، “Low Signal” یا “Interferometer Error” مواجه شده، در ادامهی این مقاله دقیق یاد میگیرید که این خطاها از کجا میآیند — و چرا سرویس تخصصی ماد طب سرویس راهحل نهایی شماست.
FTIR (Fourier Transform Infrared Spectrometer) یا طیفسنج مادون قرمز تبدیل فوریه یکی از پیشرفتهترین ابزارهای شناسایی ترکیبات شیمیایی است که بر پایهی جذب نور مادون قرمز توسط پیوندهای مولکولی کار میکند.
هر پیوند شیمیایی در مواد مختلف، در طولموج خاصی از نور مادون قرمز جذب دارد — و FTIR با اندازهگیری این جذب، ساختار مولکولی ماده را مشخص میکند.
دستگاه FTIR یک پرتو مادون قرمز را از منبع به سمت نمونه هدایت میکند. این پرتو پس از عبور از Interferometer به امواجی با الگوی خاص تبدیل میشود. سپس با نمونه برخورد کرده و بخشی از آن جذب میشود.
در نهایت، آشکارساز (Detector) میزان جذب را در طولموجهای مختلف اندازهگیری کرده و طیف نهایی (Spectrum) را ترسیم میکند.
نتیجه: هر ماده طیف خاص خودش را دارد — مثل اثر انگشت شیمیایی.
۱. منبع تابش IR (Infrared Source)
منبعی است که پرتو مادون قرمز تولید میکند (معمولاً از نوع Globar یا Nernst).
اگر این بخش دچار فرسودگی شود، شدت سیگنال کاهش یافته و رزولوشن طیف پایین میآید.
۲. لیزر مرجع (He–Ne Laser)
این لیزر، مرجع نوری برای اندازهگیری دقیق فاز و مکانیابی دادههای طیفی است.
خرابی یا افت توان آن باعث خطاهایی مثل “Laser Not Detected” یا “Interferometer Error” میشود.
۳. تقسیمکننده پرتو (Beam Splitter)
یکی از حیاتیترین اجزای دستگاه است که پرتو IR را بین دو مسیر (نمونه و مرجع) تقسیم میکند.
هرگونه آلودگی یا خراش روی سطح آن باعث افت انرژی و خطای شدید در طیف میشود.
۴. تداخلسنج (Interferometer)
هستهی مرکزی دستگاه است که تفاوت مسیر دو پرتو را ایجاد و به سیگنالهای تداخلی تبدیل میکند.
اگر تنظیم مکانیکی یا اپتیکی آن از تعادل خارج شود، طیف کاملاً بیکیفیت خواهد شد.
۵. محفظه نمونه (Sample Compartment)
محلی برای قرار دادن سلولها یا نمونههای جامد و مایع است. آلودگی در این بخش، جذب اضافی ایجاد کرده و خطا در پیکهای جذب میدهد.
۶. آشکارساز (Detector)
بسته به نوع دستگاه، از DTGS (Deuterated Triglycine Sulfate) یا MCT (Mercury Cadmium Telluride) استفاده میشود.
این بخش نور مادون قرمز عبوری از نمونه را به سیگنال الکتریکی تبدیل میکند.
۷. نرمافزار و سیستم کنترل
دادهها از آشکارساز به نرمافزار منتقل میشوند تا از طریق تبدیل فوریه (Fourier Transform) به طیف واقعی تبدیل شوند.
هرگونه خطا در Firmware یا نرمافزار میتواند باعث خطای Data Processing Error شود
دستگاه FTIR از نظر ساختار اپتیکی و الکترونیکی یکی از حساسترین تجهیزات آنالیز شیمیایی محسوب میشود.
کوچکترین آلودگی روی یک آینه، خراش روی Beam Splitter یا افت توان لیزر مرجع میتواند باعث شود طیف خروجی کاملاً تغییر کند یا حتی دادهای ثبت نشود.
در ادامه، شایعترین مشکلات FTIR و نشانههای آن را بررسی میکنیم.
شرح: لیزر قرمز (Helium–Neon) نقش مرجع زمانی و فازی در سیستم تداخلسنج را دارد. اگر ضعیف یا قطع شود، دستگاه دیگر نمیتواند سیگنالها را همتراز کند.
نشانهها:
راهحل تخصصی: تعویض لیزر با مدل OEM، تنظیم تراز اپتیکی و تست عملکرد تداخلسنج.
شرح: Beam Splitter پرتو را به دو مسیر تقسیم میکند. آلودگی سطحی (گردوغبار، اثر انگشت، بخار روغن) یا خراش میتواند مسیر نوری را منحرف کند.
نشانهها:
راهحل تخصصی: تمیزکاری اپتیکی در اتاق تمیز (Clean Room)، یا تعویض قطعه با نمونه اصلی ZnSe / KBr.
شرح: ضربه، جابجایی یا حمل نادرست دستگاه باعث میشود آینهها و منشورها از تنظیم خارج شوند.
نشانهها:
راهحل تخصصی: تنظیم مسیر اپتیکی با استفاده از تراز لیزری دقیق و نرمافزار Alignment Mode.
شرح: Detector وظیفه دارد انرژی نوری را به سیگنال الکتریکی تبدیل کند. فرسودگی یا رطوبت میتواند باعث افت پاسخدهی شود.
نشانهها:
راهحل تخصصی: تست پاسخ آشکارساز، تنظیم Gain و در صورت نیاز تعویض با مدل سازگار.
شرح: منبع مادون قرمز با گرمایش کنترلشده تولید تابش میکند. سوختگی المنت باعث کاهش توان میشود.
نشانهها:
راهحل تخصصی: تعویض منبع IR و تست شدت پرتو در خروجی
شرح: مشکلات نرمافزاری میتواند باعث از بین رفتن دادهها یا عدم شناسایی قطعات اپتیکی شود.
نشانهها:
راهحل تخصصی: بهروزرسانی Firmware، نصب مجدد نرمافزار و تست ارتباط از طریق پورت USB یا LAN.
شرح: وجود ذرات گردوغبار یا بخار مواد شیمیایی روی آینهها، منشور یا سلول نمونه باعث جذب اضافی و خطای طیفی میشود.
نشانهها:
راهحل تخصصی: تمیزکاری اپتیکی، حذف آلودگی با هوای خشک و بررسی مسیر تابش
در دستگاههای FTIR، کوچکترین آلودگی یا ناهماهنگی نوری میتواند باعث خطای شدید در نتایج شود.
به همین دلیل، تعمیر و کالیبراسیون آن باید توسط تیمی انجام شود که بهصورت تخصصی در زمینه اپتیک و طیفسنجی IR آموزش دیده و ابزار دقیق برای تنظیم مسیر نوری و کنترل فاز در اختیار دارد.
در ماد طب سرویس، کلیه خدمات مربوط به FTIR بر اساس دستورالعمل سازندگان اصلی (OEM Procedures) و با ابزارهای کالیبراسیون معتبر انجام میشود.
در ادامه، خدمات تخصصی ما را ببینید.
نتیجه: بازگشت وضوح طیف، حذف نویز و دقت بیشتر در پیکهای جذب.
نتیجه: همفازی دقیق در جمعآوری دادهها و حذف ارورهای تداخلسنج.
نتیجه: افزایش سیگنال و بهبود نسبت S/N در طیف خروجی.
نتیجه: بازگشت قدرت تشخیص پیکهای ضعیف و افزایش وضوح طیف.
نتیجه: افزایش شدت نور IR و دقت در جذب طولموجهای پایین.
نتیجه: ثبات بیشتر، کاهش خطاهای نرمافزاری و بهبود عملکرد کاربر در ثبت دادهها.
نتیجه: تأیید رسمی دقت دستگاه در مقیاس بینالمللی.
نتیجه: افزایش عمر مفید دستگاه و جلوگیری از خرابیهای ناگهانی.
پس از پایان سرویس، کارشناسان ماد طب سرویس گزارش جامع شامل:
در صورت نیاز، آموزش اپراتوری FTIR نیز ارائه میشود؛ شامل اجرای تست Validation، تنظیمات نرمافزاری و نکات نگهداری اپتیکی.
در ماد طب سرویس، تعمیر دستگاه FTIR تنها به “رفع خطا” محدود نیست — بلکه شامل عیبیابی مهندسی، تنظیم اپتیکی، کالیبراسیون طیفی و کنترل کیفیت نهایی (QC) بر اساس استانداردهای بینالمللی است.
در ادامه، مراحل دقیق کار ما رو ببینید.
هدف: تشخیص سریع و جلوگیری از آسیب به لیزر، منبع IR یا Beam Splitter.
هدف: تضمین امنیت دستگاه و ثبت وضعیت اولیه برای مقایسه پس از سرویس.
هدف: شناسایی دقیق ریشه خطا (Optical، Electronic یا Software).
هدف: شفافیت کامل در فرآیند مالی و فنی.
هدف: بازگرداندن دستگاه به شرایط دقت کارخانهای و رفع کامل خطاهای سیستمی.
هدف: تضمین عملکرد علمی و تأیید صحت دادههای طیفی.
هدف: رضایت کامل مشتری و اطمینان از پایداری عملکرد دستگاه در طول زمان.
دستگاه FTIR یکی از کلیدیترین تجهیزات آنالیز مواد در آزمایشگاههای شیمی، داروسازی، پلیمر و محیطزیست است.
این دستگاه با شناسایی دقیق گروههای عاملی، امکان تحلیل ساختار مولکولی را فراهم میکند — اما تنها زمانی میتواند دادههای معتبر و قابل استناد تولید کند که مسیر اپتیکی، لیزر، Beam Splitter و Detector آن کاملاً کالیبره و تنظیمشده باشند.
در ماد طب سرویس ما با سالها تجربه در زمینهی تعمیر و سرویس FTIR و سایر تجهیزات طیفسنجی،
خدماتی ارائه میدهیم که مطابق با استانداردهای بینالمللی (ISO & ASTM) و مبتنی بر روشهای تولیدکنندگان اصلی دستگاههاست.
چه دستگاه شما از نوع Bruker Tensor، Shimadzu IRTracer، Thermo Nicolet، PerkinElmer Frontier یا مدلهای مشابه باشد،
تیم ماد طب سرویس قادر است با ابزار دقیق اپتیکی و نرمافزاری، آن را به شرایط کارخانهای بازگرداند.
اگر دستگاه FTIR شما با مشکلاتی مثل افت سیگنال، خطای Laser Not Found، تراز نوری اشتباه یا خطای Calibration روبهرو شده،
📲 همین حالا با کارشناسان ماد طب سرویس تماس بگیرید تا در سریعترین زمان سرویس تخصصی انجام شود.
📞 شماره تماس: 02165733527
💬 واتساپ: 09123805746
📧 ایمیل: info@maadtebservice.ir
🧾 فرم درخواست سرویس آنلاین: [لینک صفحه فرم سایت]
💡 قبل از اعزام کارشناس، تیم ماد طب سرویس بهصورت رایگان خطاهای احتمالی نرمافزار و مسیر اپتیکی را با شما بررسی میکند.