تعمیر و سرویس GC و GC–MS

دستگاه GC–MS (Gas Chromatography–Mass Spectrometry) یکی از دقیق‌ترین ابزارهای آنالیز ترکیبات آلی و فرار در آزمایشگاه‌های شیمی، داروسازی، محیط‌زیست و صنایع غذایی است. این سیستم با ترکیب توانایی جداسازی در بخش GC و قدرت شناسایی جرمی در بخش MS، قادر است حتی در مقادیر بسیار کم، ترکیبات ناشناخته را شناسایی کند.

اما این دقت بالا نیازمند سلامت کامل سیستم‌های خلأ، منبع یون، ستون، آشکارساز و کنترل دما است.
کوچک‌ترین نشت، آلودگی یا خطا در این بخش‌ها می‌تواند باعث افت سیگنال، افزایش نویز یا حتی توقف کامل عملکرد دستگاه شود.

در ماد طب سرویس ما با تکیه بر دانش تخصصی در حوزه کروماتوگرافی گازی و طیف‌سنجی جرمی، خدمات جامع تعمیر، سرویس و کالیبراسیون GC–MS و GC–MS/MS را ارائه می‌دهیم.
تیم فنی ما با تجربه‌ی مستقیم روی برندهای مطرح جهانی از جمله Agilent، Shimadzu، Thermo، PerkinElmer و Scion، مشکلات شما را با دقت آزمایشگاهی و مستندات کامل برطرف می‌کند.

اگر دستگاه شما دچار افت سیگنال، خطای خلأ (Vacuum Error)، آلودگی در منبع یون یا خرابی پمپ شده، این مقاله به شما کمک می‌کند دلایل، علائم و راه‌حل‌های تخصصی را بشناسید — و بدانید چرا ماد طب سرویس انتخاب اول بسیاری از آزمایشگاه‌های حرفه‌ای است.

ساختار و عملکرد دستگاه GC–MS

۱. بخش GC (Gas Chromatography)

در این بخش، نمونه تزریق‌شده به کمک گاز حامل (Carrier Gas) از درون ستون عبور می‌کند. هر ترکیب، بسته به وزن مولکولی و نقطه جوش خود، با زمان بازداری (Retention Time) متفاوتی از ستون خارج می‌شود.
اجزای کلیدی:

  • Injector: محل ورود نمونه به سیستم
  • Column: لوله‌ای مویین (Capillary) درون Oven که جداسازی را انجام می‌دهد
  • Oven: کنترل دقیق دما برای تفکیک بهینه ترکیبات
  • Carrier Gas System: شامل هلیوم، نیتروژن یا هیدروژن با کنترل دقیق فشار و جریان
خدمات اخصصی دستگاه کروماتوگرافی گازی

۲. بخش MS (Mass Spectrometry)

ترکیبات جداشده از ستون، وارد منبع یون (Ion Source) می‌شوند. در این مرحله مولکول‌ها یونیزه شده و به ذرات باردار (Ion) تبدیل می‌شوند. سپس بر اساس نسبت جرم به بار (m/z) در آنالایزر جرمی (Mass Analyzer) تفکیک و توسط Detector شناسایی می‌شوند.
اجزای کلیدی:

  • Ion Source: محل یونیزه‌سازی مولکول‌ها
  • Quadrupole / Ion Trap / TOF Analyzer: تفکیک یون‌ها بر اساس جرم
  • Detector (Electron Multiplier): ثبت و تقویت سیگنال جرمی
  • Vacuum System: پمپ‌های توربو و راف برای حفظ خلأ بالا و جلوگیری از تداخل سیگنال

۳. بخش کنترل و نرم‌افزار

تمامی قسمت‌ها توسط نرم‌افزار تخصصی کنترل می‌شوند که دمای Oven، جریان گاز، ولتاژ یونیزاسیون و پارامترهای اسکن جرمی را مدیریت می‌کند.
در مدل‌های GC–MS/MS، داده‌ها به‌صورت چندمرحله‌ای (Multiple Reaction Monitoring – MRM) جمع‌آوری می‌شوند تا حساسیت و دقت به‌مراتب بالاتر باشد.

نحوه عملکرد کلی دستگاه GC–MS

  1. تزریق نمونه در دمای بالا
  2. تبخیر و جداسازی ترکیبات در ستون GC
  3. ورود اجزای جداشده به منبع یون
  4. یونیزه شدن و تفکیک بر اساس جرم به بار
  5. شناسایی و رسم طیف جرمی (Mass Spectrum) برای هر ترکیب

دلایل رایج خرابی در دستگاه GC–MS و GC–MS/MS

دستگاه GC–MS به‌دلیل ساختار پیچیده و حساس خود، یکی از دقیق‌ترین و در عین حال ظریف‌ترین ابزارهای آنالیز شیمیایی محسوب می‌شود.
کوچک‌ترین خطا در سیستم خلأ، دما، گاز حامل یا منبع یون می‌تواند دقت و حساسیت نتایج را به‌شدت کاهش دهد.
در ادامه، رایج‌ترین مشکلات این دستگاه و نشانه‌های آن را بررسی می‌کنیم.

۱. افت خلأ (Vacuum Leak)

سیستم GC–MS برای عملکرد صحیح نیاز به خلأ در محدوده 10⁻⁵ تا 10⁻⁷ تور دارد. هرگونه نشت در مسیر پمپ، اورینگ‌ها یا فلنج‌ها باعث افت فشار و کاهش دقت می‌شود.
نشانه‌ها:

  • ارور Vacuum Error یا Pump Fault
  • نویز زیاد در خط پایه (Baseline Noise)
  • افت سیگنال یا عدم تکرارپذیری نتایج
    راه‌حل: تست نشت با گاز هلیوم، بررسی واشرها و سرویس پمپ خلأ (Rough & Turbo).

۲. آلودگی در منبع یون (Ion Source Contamination)

ذرات باقیمانده از نمونه‌ها یا روغن پمپ می‌توانند سطح منبع یون را آلوده کنند و منجر به خطای سیگنال شوند.
نشانه‌ها:

  • افت حساسیت ناگهانی
  • افزایش نویز در طیف جرمی
  • تغییر در نسبت پیک‌های جرمی
    راه‌حل: باز کردن منبع یون، شست‌وشو با حلال‌های مخصوص (Methanol / Acetone) و تمیزکاری الکترودها.

۳. خرابی یا افت عملکرد Filament

Filament در منبع یون وظیفه تولید الکترون برای یونیزه‌سازی را دارد. سوختگی یا فرسایش آن باعث توقف کامل فرآیند یونیزاسیون می‌شود.
نشانه‌ها:

  • ارور No Ion Signal یا Filament Burned
  • افت کامل پیک‌ها در کروماتوگرام
    راه‌حل: تعویض فیلامنت با قطعه اصلی و بررسی تنظیم ولتاژ یونیزاسیون (Electron Energy).

۴. آلودگی ستون (GC Column Contamination)

ستون GC یکی از حیاتی‌ترین بخش‌هاست و در اثر تزریق مکرر نمونه‌های آلوده یا دمای زیاد، دچار تخریب فاز ساکن می‌شود.
نشانه‌ها:

  • پیک‌های دنباله‌دار (Tail Peaks)
  • افت وضوح در جداسازی
  • تغییر در زمان بازداری (Retention Time Drift)
    راه‌حل: شست‌وشوی ستون، برش بخش ابتدایی آسیب‌دیده یا تعویض کامل.

۵. خرابی سیستم گاز یا کنترل جریان (Flow Controller / Valve)

نوسان در فشار یا دبی گاز حامل باعث تکرارپذیری ضعیف و افت تفکیک می‌شود.
نشانه‌ها:

  • تغییر در فشار ستون
  • ارور Flow Out of Range
    راه‌حل: تنظیم رگولاتور، تعویض فیلتر گاز، بررسی نشتی و کالیبراسیون Mass Flow Controller.

۶. خطای دما یا Heater Failure

در بخش‌هایی مثل Injector، Oven یا Ion Source، کنترل دقیق دما حیاتی است. هرگونه خطا در Heater یا Sensor باعث اختلال در جداسازی می‌شود.
نشانه‌ها:

  • ارور Temperature not reached
  • نوسان غیرعادی در پیک‌های خروجی
    راه‌حل: تست المنت‌ها، بررسی سنسورهای حرارتی و تعویض برد کنترل دما.

۷. مشکلات نرم‌افزاری و ارتباطی

گاهی مشکل از سخت‌افزار نیست، بلکه نرم‌افزار یا Firmware کنترل دستگاه دچار خطا شده است.
نشانه‌ها:

  • قطع ارتباط بین GC و MS
  • قفل شدن نرم‌افزار یا عدم ذخیره داده‌ها
    راه‌حل: نصب مجدد نرم‌افزار، به‌روزرسانی Firmware، بررسی پورت‌های ارتباطی (Ethernet / RS232).

۸. افت حساسیت Detector یا خرابی Multiplier

در طول زمان، آشکارساز (Electron Multiplier) فرسوده می‌شود و سیگنال کاهش می‌یابد.
نشانه‌ها:

  • کاهش Signal-to-Noise Ratio
  • نیاز به افزایش Gain برای مشاهده پیک‌ها
    راه‌حل: تست حساسیت Detector و تعویض آن با نمونه
تعمیر دستگاه کروماتوگرافی گازی–طیف‌سنجی جرمی

خدمات تخصصی ماد طب سرویس برای GC–MS و GC–MS/MS

در دستگاه‌های GC–MS و GC–MS/MS، عملکرد دقیق هر بخش — از خلأ تا منبع یون و ستون کروماتوگرافی — در کیفیت نتایج نهایی تعیین‌کننده است.
در ماد طب سرویس ما تمامی خدمات مرتبط با تعمیر، سرویس، تمیزکاری و کالیبراسیون سیستم‌های GC–MS را با استانداردهای بین‌المللی و ابزارهای کالیبراسیون معتبر انجام می‌دهیم.

۱. سرویس و تعمیر سیستم خلأ (Vacuum System Service)

  • بررسی پمپ‌های Rough و Turbo و تست میزان خلأ.
  • تعویض روغن پمپ و اورینگ‌های آسیب‌دیده.
  • تست نشت با گاز هلیوم (Leak Test) در مسیرهای ورودی و خروجی.
  • تنظیم فشار و اطمینان از پایداری در محدوده عملکردی استاندارد.

نتیجه: خلأ پایدار و حذف نویزهای ناشی از نشت در سیگنال جرمی.

۲. تمیزکاری و بازسازی منبع یون (Ion Source Cleaning)

  • باز کردن کامل Ion Source و شست‌وشوی الکترودها با حلال‌های خالص (Methanol, Acetone).
  • حذف رسوبات ناشی از مواد سنگین یا آلاینده‌ها.
  • بررسی فیلامنت و ولتاژ یونیزاسیون (Electron Energy Calibration).

نتیجه: افزایش حساسیت دستگاه و بازیابی وضوح طیف جرمی.

۳. تنظیم و کالیبراسیون جرم (Mass Calibration)

  • کالیبراسیون جرم با مواد مرجع مانند Perfluorotributylamine (PFTBA).
  • بررسی و تنظیم Quadrupole یا Ion Trap.
  • تست حساسیت و تکرارپذیری پیک‌های جرمی.
    نتیجه: دقت بالا در شناسایی ترکیبات و پایداری داده‌ها در اسکن‌های متوالی.

۴. سرویس بخش GC (Gas Chromatograph Maintenance)

  • تمیزکاری Injector و تعویض
  • بررسی و تنظیم دمای Oven و مسیر گاز حامل.
  • تست فشار و جریان با Mass Flow Controller.
  • تعویض ستون‌های آسیب‌دیده یا Burned Section.

نتیجه: جداسازی دقیق‌تر ترکیبات و افزایش عمر ستون.

۵. تعمیر و تنظیم Filament و Detector

  • تعویض Filamentهای سوخته با قطعات
  • بررسی ولتاژ Ionization و Gain Detector.
  • تست نسبت Signal-to-Noise و کالیبراسیون پاسخ

نتیجه: بازگشت سیگنال پایدار و افزایش دقت آنالیز جرمی.

۶. به‌روزرسانی نرم‌افزار و Firmware

  • نصب نسخه‌های جدید نرم‌افزار GC/MS Data System.
  • رفع خطاهای ارتباطی بین GC و MS (Communication Error).
  • بازسازی تنظیمات پایه و پروفایل‌های دمایی.

نتیجه: عملکرد سریع‌تر، پایدارتر و هماهنگ‌تر بین سخت‌افزار و نرم‌افزار.

۷. کالیبراسیون دوره‌ای و تست QC

  • اجرای تست‌های حساسیت (Tuning Test) و Stability Check.
  • ثبت نتایج قبل و بعد از سرویس.
  • صدور گواهی کالیبراسیون ردیاب‌پذیر (Traceable Certificate).

نتیجه: اطمینان از صحت عملکرد دستگاه در طول زمان.

۸. سرویس دوره‌ای و نگهداری پیشگیرانه (PM)

  • بازرسی منظم فیلترها، مسیر گاز، خلأ و ستون.
  • تمیزکاری Ion Source و تست Leak هر ۳ تا ۶ ماه.
  • تنظیم نرم‌افزاری پارامترهای Oven، Flow و

نتیجه: کاهش احتمال خرابی ناگهانی و افزایش عمر دستگاه تا چندین سال.

۹. آموزش اپراتور و تحویل گزارش فنی

پس از پایان کار، تیم ماد طب سرویس گزارشی شامل:

  • وضعیت اولیه و نهایی دستگاه،
  • خطاهای اصلاح‌شده،
  • نتایج QC و توصیه‌های نگهداری بعدی،
    را به مشتری تحویل می‌دهد.

در صورت تمایل، آموزش کوتاه اپراتور درباره تمیزکاری منبع یون، اجرای تست حساسیت (Tune) و نکات ایمنی گازها نیز ارائه می‌شود.

ویژگی‌های منحصربه‌فرد خدمات ماد طب سرویس

  • تجربه عملی بر روی برندهای Agilent، Shimadzu، PerkinElmer، Thermo و Scion
  • تجهیزات تست استاندارد ISO و ابزار Leak Detection دقیق
  • استفاده از قطعات اصلی و روش‌های مجاز تولیدکننده (OEM Procedures)
  • ارائه گزارش فنی رسمی و گارانتی خدمات
  • پشتیبانی پس از سرویس (Online & Onsite)

فرآیند کاری ماد طب سرویس در تعمیر و سرویس GC–MS و GC–MS/MS

در ماد طب سرویس، تعمیر GC–MS فقط به معنی «رفع مشکل» نیست؛
بلکه یک فرآیند مهندسی‌شده و مستند است که از لحظه‌ی ثبت درخواست تا تحویل نهایی دستگاه، مرحله‌به‌مرحله با دقت آزمایشگاهی انجام می‌شود.

مرحله ۱: ثبت درخواست و مشاوره فنی اولیه

  • مشتری از طریق تماس، واتساپ یا فرم سایت مشکل دستگاه رو اعلام می‌کنه.
  • کارشناس فنی ماد طب سرویس با چند سؤال کوتاه (مدل دستگاه، نوع خطا، افت سیگنال یا ارور نرم‌افزار) وضعیت رو بررسی اولیه می‌کنه.
  • در صورت نیاز، راهنمایی فوری برای جلوگیری از آسیب بیشتر (مثل قطع گاز حامل یا خاموش کردن پمپ توربو) داده می‌شه.

هدف: تشخیص سریع و ایمن‌سازی دستگاه قبل از اعزام کارشناس.

مرحله ۲: دریافت دستگاه یا اعزام کارشناس به محل

  • در تهران و شهرهای بزرگ، سرویس معمولاً در محل آزمایشگاه انجام می‌گیرد.
  • در سایر استان‌ها، دستگاه با بسته‌بندی ایمن و قفل محفظه خلأ، به کارگاه مرکزی ماد طب سرویس ارسال می‌شود.
  • شرایط دستگاه قبل از شروع کار به‌صورت کامل مستند (عکس، ویدیو، گزارش کتبی) می‌شود.

هدف: تضمین امنیت دستگاه و ثبت وضعیت اولیه جهت مقایسه با نتایج پس از تعمیر.

مرحله ۳: عیب‌یابی تخصصی (Diagnostic Stage)

  • بررسی سیستم خلأ (Rough & Turbo Pumps)
  • تست نشت با گاز هلیوم و کنترل فشار
  • آنالیز وضعیت منبع یون (Ion Source) و Detector
  • بررسی ارتباط بین بخش GC و MS
  • اجرای Tune Test برای ارزیابی حساسیت و صحت کالیبراسیون

هدف: شناسایی ریشه واقعی خرابی، نه فقط رفع علائم سطحی.

مرحله ۴: اعلام پیش‌فاکتور و تأیید مشتری

  • پس از عیب‌یابی، گزارش کامل شامل نوع خرابی، قطعات مورد نیاز، زمان تعمیر و هزینه تخمینی برای مشتری ارسال می‌شود.
  • هیچ اقدامی بدون تأیید کتبی یا آنلاین مشتری انجام نمی‌گیرد.

هدف: شفافیت مالی و اطمینان از رضایت کامل پیش از شروع تعمیر.

مرحله ۵: انجام تعمیر، سرویس و کالیبراسیون

  • سرویس کامل سیستم خلأ، تمیزکاری Ion Source و تعویض قطعات معیوب.
  • کالیبراسیون جرم با PFTBA و بررسی Response Factor در محدوده m/z استاندارد.
  • تست عملکرد ستون GC، Heater، Flow Controller و
  • به‌روزرسانی نرم‌افزار و بازسازی پروفایل‌های دمایی.

هدف: بازگرداندن دستگاه به وضعیت کارخانه‌ای و تضمین عملکرد دقیق در هر اسکن.

مرحله ۶: تست نهایی و کنترل کیفیت (QC Test)

  • اجرای تست‌های Mass Calibration، Tuning و
  • مقایسه نتایج قبل و بعد از سرویس برای اثبات بهبود عملکرد.
  • صدور گزارش QC شامل نمودارهای حساسیت و پایداری سیگنال.

هدف: اطمینان از صحت عملکرد دستگاه و تحویل مستند به مشتری.

مرحله ۷: تحویل نهایی و پشتیبانی پس از سرویس

  • دستگاه با گزارش فنی کامل شامل:
    • وضعیت اولیه و نهایی،
    • اقدامات انجام‌شده،
    • نتایج تست‌ها،
    • و توصیه‌های نگهداری بعدی تحویل داده می‌شود.
  • مشتری تا ۳۰ روز پس از تحویل از پشتیبانی فنی رایگان بهره‌مند است.
  • در صورت تمایل، آموزش اپراتور برای اجرای Tune Test، تمیزکاری و تنظیم نرم‌افزار ارائه می‌شود.

هدف: تضمین رضایت و اطمینان از عملکرد پایدار دستگاه در بلندمدت.

مزایای فرآیند تعمیرات دستگاه GC و GCMS در ماد طب سرویس

  • شفافیت کامل از ابتدا تا پایان
  • کنترل کیفی در هر مرحله
  • ثبت و مستندسازی گزارش فنی
  • خدمات در محل یا کارگاه با تجهیزات تخصصی
  • پشتیبانی واقعی پس از سرویس

دستگاه‌های GC–MS و GC–MS/MS ستون فقرات بسیاری از آزمایشگاه‌های تحقیقاتی، دارویی و کنترل کیفی هستند.
اما این سیستم‌های فوق‌العاده حساس، برای حفظ دقت و پایداری عملکرد خود، نیازمند سرویس دوره‌ای، کالیبراسیون جرم و بررسی منظم سیستم خلأ و منبع یون هستند.

در ماد طب سرویس، ما با ترکیب تجربه، ابزار تخصصی و مستندات فنی، تعمیر و کالیبراسیون دستگاه‌های GC–MS را با استانداردهای بین‌المللی انجام می‌دهیم.
چه دستگاه شما نیاز به تمیزکاری Ion Source، تنظیم Quadrupole، سرویس پمپ خلأ یا تعویض Filament داشته باشد — تیم ما آماده است تا با دقت، اطمینان و گزارش کامل، آن را به حالت ایده‌آل بازگرداند.

درخواست سرویس یا مشاوره فنی

اگر دستگاه GC–MS شما با مشکلاتی مانند افت خلأ، افت سیگنال، خطای Tuning یا نویز بالا در طیف جرمی روبه‌روست،
📲 همین حالا با کارشناسان ماد طب سرویس تماس بگیرید تا در سریع‌ترین زمان، بررسی و سرویس تخصصی انجام شود.

📞 شماره تماس: 02165733527
💬 واتساپ: ۰۹۱۲۳۸۰۵۷۴۶
📧 ایمیل: info@maadtebservice.ir
🧾 فرم درخواست آنلاین: [لینک صفحه تماس یا فرم سایت]

💡 کارشناسان ما قبل از هر اقدامی، مشاوره فنی رایگان برای بررسی نوع خطا و تشخیص اولیه ارائه می‌دهند.