دستگاه Raman Spectrometer (طیف سنج رامان یا اسپکتروفتومتر رامان) یکی از حساسترین ابزارهای شناسایی مولکولی در آزمایشگاههای تحقیقاتی، داروسازی، پلیمر و نانوتکنولوژی است.
این دستگاه با تحلیل پراکندگی نوری در اثر تابش لیزر، میتواند الگوی ارتعاشی منحصربهفرد هر ماده را آشکار کند — درست مثل اثر انگشت مولکولی.
اما این دقت فوقالعاده، نیازمند تنظیم دقیق اپتیک، سلامت لیزر، تراز مسیر نوری و خنککاری CCD است.
کوچکترین آلودگی در فیلترهای Edge یا خرابی در منبع لیزر، میتواند باعث افت شدید سیگنال یا جابهجایی پیکها در طیف شود.
در ماد طب سرویس، ما با تجربهی چندین ساله در تعمیر و کالیبراسیون Raman از برندهای Bruker، Renishaw، Horiba، Thermo، WITec و B&W Tek،
کلیه خدمات تخصصی شامل تنظیم اپتیکی، تعویض CCD، کالیبراسیون طیفی و تست صحت عملکرد (Validation) را با استانداردهای OEM ارائه میدهیم.
هدف ما این است که دقت طیف دستگاه شما را به سطح کارخانه بازگردانیم — تا هر پیک در جای واقعی خودش ثبت شود.
طیفسنج Raman ابزاری است برای تحلیل ساختار شیمیایی مواد از طریق پراکندگی غیرکشسان نور لیزر.
زمانی که پرتو لیزر به نمونه تابیده میشود، بخش بسیار کوچکی از فوتونها با انرژی متفاوت بازتاب میشوند — به این اختلاف انرژی، شیفت رامان (Raman Shift) میگویند.
هر ماده الگوی خاصی از این شیفتها دارد؛ بنابراین طیف رامان، همانند اثر انگشت شیمیایی آن ماده است.
اصل عملکرد به زبان ساده:
لیزر → برخورد با نمونه → پراکندگی رامان → فیلتر کردن مؤلفههای ناخواسته → ثبت طیف توسط CCD → پردازش در نرمافزار.
در جدول زیر مهمترین اجزای دستگاه Raman و نقش هرکدام در عملکرد دقیق سیستم آورده شده است
| جزء دستگاه | وظیفه | نکته فنی / خطای مرتبط |
|---|---|---|
| لیزر تحریک (Laser Source) | تولید پرتو تکفام در طولموج 532، 633، 785، 830 یا 1064 نانومتر | افت توان یا ناپایداری → جابهجایی پیکها و نویز بالا |
| میکروسکوپ یا سیستم اپتیکی کوپلینگ | هدایت پرتو به نمونه و جمعآوری سیگنال بازتابی | آلودگی لنزها → افت شدید سیگنال یا تصویر تار |
| فیلترهای Edge / Notch / Dichroic | حذف نور Rayleigh و عبور مؤلفه Raman | خرابی یا خراش → افزایش پسزمینه یا پیکهای کاذب |
| Beam Splitter / Mirror | تقسیم یا هدایت مسیر نوری آلودگی | سطحی → انحراف پرتو و از بین رفتن همترازی |
| طیفسنج (Spectrograph) | تفکیک طولموجهای بازتابی با گرتینگ | مشکل در اسلیت یا گرتینگ → پهنشدن پیکها |
| آشکارساز CCD / EMCCD / InGaAs | ثبت نور و تبدیل به سیگنال دیجیتال | خطای خنککاری (Cooling Fault) → نویز بالا یا خطای CCD |
| نرمافزار کنترل و پردازش (Control Software) | تنظیم طولموج، فوکوس، گرتینگ و پردازش دادهها | ارورهای “Communication Lost” یا “Grating Not Found” |
دستگاه Raman یکی از پیچیدهترین ابزارهای اپتیکی در آزمایشگاههای تحقیقاتی است.
هرگونه آلودگی در مسیر نوری، افت توان لیزر یا مشکل در سیستم خنککاری CCD میتواند باعث شود دادههای طیفی شما کاملاً غیرقابل اعتماد شوند.
در ادامه شایعترین مشکلات Raman و نشانههای خرابی آن را بررسی میکنیم.
شرح:
لیزر منبع اصلی تابش در Raman است. کاهش توان خروجی یا نوسان شدت، باعث افت سیگنال Raman و افزایش نویز میشود.
نشانهها:
دلایل رایج:
راهحل تخصصی ماد طب سرویس:
شرح:
نویز بالا معمولاً ناشی از آلودگی اپتیکی، نشت نور Rayleigh یا دمای نامناسب CCD است.
نشانهها:
دلایل رایج:
راهحل تخصصی ماد طب سرویس:
شرح:
زمانی که موقعیت پیکها در محور cm⁻¹ تغییر میکند، دستگاه از کالیبراسیون خارج شده است.
نشانهها:
دلایل رایج:
راهحل تخصصی ماد طب سرویس:
شرح:
CCD باید در دمای پایین (معمولاً -60°C تا -80°C) نگه داشته شود تا نویز تاریک (Dark Noise) کاهش یابد.
نشانهها:
دلایل رایج:
راهحل تخصصی ماد طب سرویس:
شرح:
نرمافزار Raman وظیفه کنترل اجزای حیاتی مثل لیزر، CCD و گرتینگ را دارد. هر خطای ارتباطی میتواند کل سیستم را متوقف کند.
نشانهها:
دلایل رایج:
راهحل تخصصی ماد طب سرویس:
شرح:
در Raman باید نور Rayleigh (بازتاب اصلی لیزر) کاملاً حذف شود. در غیر این صورت، طیف اشباع یا پر از نویز میشود.
نشانهها:
دلایل رایج:
راهحل تخصصی ماد طب سرویس:
شرح:
تراز نادرست بین لیزر، لنزها و CCD باعث از بین رفتن تمرکز پرتو و افت شدید سیگنال میشود.
نشانهها:
راهحل تخصصی ماد طب سرویس:
دستگاه Raman Spectrometer به دلیل ساختار پیچیدهی اپتیکی، الکترونیکی و نرمافزاری، نیازمند تیمی است که هم دانش طیفسنجی IR و اپتیک دقیق داشته باشد و هم تجربه کار با برندهای اصلی بازار مانند Bruker، Renishaw، Horiba، Thermo، WITec و B&W Tek را.
در ماد طب سرویس، تمامی خدمات تعمیر، سرویس و کالیبراسیون Raman مطابق دستورالعملهای کارخانه (OEM Procedures) و با ابزارهای کالیبراسیون معتبر انجام میشود.
در ادامه جزئیات خدمات تخصصی ما را ببینید.
شرح:
مسیر نوری Raman باید دقیقاً همتراز باشد تا پیکهای طیفی در موقعیت واقعی ثبت شوند.
هرگونه انحراف در زاویه پرتو یا آلودگی عدسی میتواند Signal-to-Noise را تا ۵۰٪ کاهش دهد.
اقدامات ما:
نتیجه: بازگشت دقت طیفی، حذف نویز و تثبیت موقعیت پیکها در محور cm⁻¹
شرح:
لیزر منبع انرژی اصلی سیستم است و خرابی آن مستقیماً بر کیفیت طیف تأثیر میگذارد.
اقدامات ما:
نتیجه: افزایش توان خروجی، حذف خطاهای “Laser Not Ready” و بازگشت ثبات طیف.
شرح:
فیلترها وظیفه حذف بازتاب Rayleigh و عبور مؤلفه Raman را دارند.
آلودگی یا خرابی در این بخش باعث پسزمینه زیاد و پیکهای کاذب میشود.
اقدامات ما:
نتیجه: افزایش شفافیت طیف، کاهش پسزمینه و بهبود نسبت سیگنال به نویز.
شرح:
CCD قلب آشکارسازی Raman است و خرابی در آن باعث افزایش نویز یا خطاهای Cooling Fault میشود.
اقدامات ما:
نتیجه: کاهش نویز پایه، بازگشت وضوح پیکهای ضعیف و تثبیت سیگنال در تکرارهای متوالی
شرح:
دقت تفکیک طولموجها در Raman به تنظیم دقیق گرتینگ، اسلیت و فاصله اپتیکی بستگی دارد.
اقدامات ما:
نتیجه: بهبود رزولوشن طیفی و اطمینان از صحت طولموجهای اندازهگیریشده.
شرح:
بهروزرسانی نرمافزار و Firmware دستگاه باعث رفع خطاهای ارتباطی، افزایش پایداری و عملکرد دقیقتر Raman میشود.
اقدامات ما:
نتیجه: پایداری نرمافزاری بالاتر، افزایش سرعت اسکن و حذف خطاهای ناگهانی سیستم.
شرح:
پس از پایان تعمیر، همه دستگاهها با مجموعه تستهای بینالمللی QC ارزیابی میشوند.
اقدامات ما:
نتیجه: اطمینان از صحت دادهها، قابلیت استناد علمی و تأیید عملکرد دقیق Raman.
شرح:
سرویس منظم باعث افزایش عمر دستگاه و کاهش هزینههای تعمیرات سنگین میشود.
اقدامات ما:
نتیجه: افزایش طول عمر Raman، کاهش خرابیهای ناگهانی و پایداری طولانیمدت سیستم.
پس از پایان هر سرویس، کارشناسان ماد طب سرویس گزارشی شامل موارد زیر ارائه میکنند:
در ماد طب سرویس، فرآیند تعمیر و کالیبراسیون دستگاه Raman تنها محدود به رفع خطا نیست — بلکه شامل آنالیز فنی، تنظیم اپتیکی، کنترل دما، کالیبراسیون طیفی و تست نهایی عملکرد (QC) بر اساس استانداردهای بینالمللی است.
در ادامه، مراحل کاری ما را از زمان ثبت درخواست تا تحویل نهایی ببینید.
مشتری از طریق تلفن، واتساپ یا فرم سایت، نوع دستگاه، برند، مدل، طولموج لیزر و شرح خطا (مثلاً Laser Power Low یا CCD Cooling Fault) را ارسال میکند.
اقدامات ماد طب سرویس:
هدف: تشخیص سریع و جلوگیری از آسیبهای ثانویه به CCD یا فیلترها.
در تهران و کلانشهرها، کارشناس Raman در محل آزمایشگاه حضور مییابد.
در سایر شهرها، دستگاه با بستهبندی ایمن و قفل اپتیکی برای جلوگیری از جابهجایی آینهها ارسال میشود.
اقدامات:
هدف: اطمینان از انتقال ایمن دستگاه و ثبت مستندات قبل از تعمیر.
در کارگاه مرکزی، فرآیند عیبیابی فنی انجام میشود تا منبع اصلی خطا شناسایی گردد.
اقدامات:
هدف: شناسایی دقیق علت اصلی خطا، نه فقط علائم ظاهری
گزارش فنی کامل شامل:
هدف: شفافیت کامل در فرآیند مالی و فنی.
پس از تأیید، تیم فنی تعمیرات زیر را انجام میدهد:
هدف: بازگرداندن Raman به شرایط کارخانهای و رفع کامل خطاهای نوری/الکترونیکی.
پس از تعمیر، دستگاه وارد مرحلهی کنترل کیفیت نهایی میشود تا صحت عملکرد آن طبق استاندارد ISO و ASTM تأیید گردد.
اقدامات:
هدف: اطمینان از صحت دادههای طیفی و عملکرد علمی دستگاه.
در پایان، دستگاه همراه با گزارش فنی کامل تحویل داده میشود.
محتوای گزارش:
مشتری تا ۳۰ روز پس از سرویس از پشتیبانی فنی رایگان برخوردار است و در صورت نیاز، آموزش اپراتوری Raman ارائه میشود.
هدف: اطمینان از پایداری عملکرد Raman در بلندمدت و رضایت کامل مشتری
اگر دستگاه Raman شما با خطاهایی مانند:
📞 شماره تماس: 02165733527
💬 واتساپ: ۰۹۱۲۳۸۰۵۷۴۶
📧 ایمیل: info@maadtebservice.ir
🧾 فرم درخواست آنلاین: [لینک فرم سایت]