جمع جزء 0 تومان
🌀 آشنایی با انواع سانتریفیوژ آزمایشگاهی
📌 تعریف کلی
سانتریفیوژ آزمایشگاهی دستگاهی است که با ایجاد نیروی گریز از مرکز، ذرات معلق را از مایع جدا میکند. این دستگاه بسته به نوع، سرعت، ظرفیت و کاربرد در مدلهای مختلف طراحی و ساخته میشود.
✅ انواع سانتریفیوژ بر اساس سرعت و کاربرد
1. سانتریفیوژ رومیزی (Bench-top centrifuge)
-
متداولترین نوع در آزمایشگاههای عمومی
-
ظرفیت متوسط، سرعت پایین تا متوسط (۳۰۰۰ تا ۱۵,۰۰۰ دور در دقیقه)
-
کاربرد: جداسازی سلولها، باکتریها، پروتئینها
2. میکروسانتریفیوژ (Microcentrifuge)
-
مخصوص میکروتیوبها (۰.۲ تا ۲ میلیلیتر)
-
سرعت بالا (۱۰,۰۰۰ تا ۱۵,۰۰۰ دور در دقیقه)
-
کاربرد: بیولوژی مولکولی، DNA، RNA و پروتئینها
3. سانتریفیوژ یخچالدار (Refrigerated centrifuge)
-
دارای سیستم سرمایش (۲- تا ۴+ درجه سانتیگراد)
-
جلوگیری از تخریب نمونههای حساس به گرما
-
کاربرد: آزمایشهای بیوشیمیایی، کار با آنزیمها، پروتئینها
4. سانتریفیوژ دور بالا (High-speed centrifuge)
-
سرعت تا حدود ۳۰,۰۰۰ دور در دقیقه
-
امکان استفاده با روتورهای مختلف
-
کاربرد: جداسازی ذرات کوچکتر مثل میتوکندری، هسته سلول
5. اولتراسانتریفیوژ (Ultracentrifuge)
-
پیشرفتهترین نوع سانتریفیوژ
-
سرعت فوقالعاده بالا (تا ۱۰۰,۰۰۰ دور در دقیقه یا بیشتر)
-
دو نوع: تحلیلی (Analytical) و آمادهسازی (Preparative)
-
کاربرد: جداسازی ویروسها، ریبوزومها، ماکرومولکولها
6. سانتریفیوژ هماتوکریت (Hematocrit centrifuge)
-
مخصوص سنجش حجم گلبولهای قرمز در خون
-
استفاده در آزمایشگاههای پزشکی و کلینیکی
7. سانتریفیوژ کلینیکی (Clinical centrifuge)
-
ساده و اقتصادی، برای آزمایشگاههای تشخیص طبی
-
سرعت پایینتر (تا ۴۰۰۰ دور در دقیقه)
-
کاربرد: جداسازی سرم و پلاسما
8. سانتریفیوژ لولهای / زاویه ثابت و سطلی
-
بر اساس نوع روتور تقسیم میشوند:
-
زاویه ثابت (Fixed-angle): لولهها با زاویه ثابت (معمولاً ۴۵ درجه) قرار میگیرند.
-
سطلی (Swing-out): لولهها هنگام چرخش افقی میشوند → مناسب برای تهنشینی یکنواخت.
-
📊 جدول مقایسهای انواع سانتریفیوژ
| نوع سانتریفیوژ | سرعت تقریبی (rpm) | کاربرد اصلی |
|---|---|---|
| رومیزی | 3,000 – 15,000 | عمومی، سلولی |
| میکروسانتریفیوژ | 10,000 – 15,000 | DNA/RNA |
| یخچالدار | 5,000 – 25,000 | نمونههای حساس |
| دور بالا | 20,000 – 30,000 | اندامکهای سلولی |
| اولتراسانتریفیوژ | 60,000 – 100,000+ | ویروس، ریبوزوم |
| هماتوکریت | ~12,000 | خونشناسی |
| کلینیکی | 1,000 – 4,000 | آزمایشگاهی پزشکی |
| روتور زاویه ثابت/سطلی | متنوع | وابسته به نوع نمونه |
🧪 جمعبندی
انتخاب سانتریفیوژ مناسب به نوع نمونه، حساسیت به دما، حجم نمونه و دقت مورد نیاز بستگی دارد. برای کارهای ساده، سانتریفیوژ کلینیکی یا رومیزی کافی است؛ اما برای تحقیقات پیشرفتهی بیومولکولی و ویروسشناسی به اولتراسانتریفیوژ نیاز داریم.